Home Teksty Archiwum Prenumerata O nas Kontakt Linki English

02_teksty
Monika Romańska
Zielony Tydzień w Brukseli
[07-08/10] Nieudana próba zatrzymania utraty bioróżnorodności to nie tylko porażka krajów europejskich. To symbol globalnej porażki, wynikającej z tego, że nie doceniamy roli różnorodności biologicznej i ekosystemów, bo trudno je wycenić w formie konwencjonalnych wartości.
Paweł Zawadzki
Życie w mieście z zielenią w tle
[07-08/10] W ubiegłym roku Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej wydała książkę Joanny Giecewicz „Konserwatywna awangarda. Wiedeńska polityka mieszkaniowa 1920-2005”. W książce tej znalazłem sporo informacji nieco szokujących. Władze Wiednia od 1920 r. uznały mieszkanie za prawo – a nie za towar – i dziś nie ma tam spekulacji gruntami i mieszkaniami, koszt budowy 1 m2 powierzchni mieszkalnej w Wiedniu jest pięć razy niższy niż w Warszawie (!!!).
Zdzisława Piątek
Kontrowersje wokół globalnego ocieplenia
[06/10] Przedmiotem rozważań jest próba ustosunkowania się do sprzecznych poglądów na naturę zmian klimatycznych oraz na rolę gatunku ludzkiego w przyspieszeniu lub hamowaniu tempa tych zmian. Czy „społeczeństwo opętane ekologią” stanowi zagrożenie ludzkiej wolności?
Małgorzata Smółka
Kocham cię, żabciu...
[06/10] Nadeszła wiosna, chociaż – biorąc pod uwagę szybkość z jaką pojawiły się jej zwiastuny – trafniejsze byłoby raczej stwierdzenie, że nadbiegła. Pękają lody, ziemia odmarza i płynie wodą, zmywając z powierzchni wspomnienia mroźnych, krótkich, zimowych dni. Również drzewa, jakby po chwilowym zatrzymaniu akcji serca, wznawiają krążenie w swych naczyniach, silnie pompując ku górze wiosenne soki. Nic nie jest w stanie powstrzymać odwiecznego cyklu natury. Z wiosną życie nabiera rozpędu, pędu i... popędu.
Małgorzata Torbé 
Ziemia Planeta Kobiet
[04-05/10] Od dziewięciu lat Fundacja Yves Rocher działająca pod egidą Instytutu Francuskiego organizuje konkurs „Ziemia – Planeta Kobiet” wyróżniający kobiety wyjątkowe, które z pasją pracują na rzecz przyrody i społeczności lokalnych. Obecnie zasięg konkursu obejmuje 11 krajów: Francję, Czechy, Szwajcarię, Polskę, Niemcy, Belgię, Hiszpanię, Holandię, Kanadę, Rosję i Szwecję. Jury składa się z członków fundacji, akademików Instytutu, przedstawicieli świata mediów i organizacji ekologicznych. Wybiera laureatki spośród kandydatek, które przestawiły siebie, a także swój udział w realizowanym projekcie.
Przemysław M. Kujda
Żywność z darmowym dodatkiem PCB i PCT
[04-05/10] Intensywnie rosnąca liczba ludności naszej planety i zupełny brak zgodności między rozwojem techniki a funkcjonowaniem biosfery spowodowały, iż doszło do znacznego zaburzenia równowagi ekologicznej. Działania takie niestety mają ujemne oddziaływanie na wszelkie formy życia. Obecnie na całym świecie notuje się tendencję wzrostową jeżeli chodzi o negatywne oddziaływanie zanieczyszczeń na organizm człowieka. Coraz większym problemem stają się również zanieczyszczenia żywności.
Monika Romańska
Udomowić zebrę lub hipopotama
[03/10] Mało kto zastanawia się dziś nad pochodzeniem zwierząt domowych. A już zaledwie garstka wie, z jakich obszarów globu pochodzą przodkowie obecnych zwierząt domowych, i że większość z nich została udomowiona w Eurazji. Dlaczego w Europie i Azji udomowiono trzynaście gatunków dużych ssaków roślinożernych, gdy tymczasem w obu Amerykach zaledwie jeden, a w Afryce czy Australii nie udało się udomowić żadnego gatunku?
Jerzy Wysokiński
Dawni strażnicy naszej przyrody
- prof. Jan Bogumił Sokołowski
[03/10] Wędrując po lasach, parkach, a niejednokrotnie także na terenie osiedli, widzimy rozwieszone budki lęgowe dla ptaków. Często obok domów spotykamy pojniki z wodą, celowo umieszczane tam dla zaspokojenia pragnienia ptaków i ich kąpieli. Zimą wiele osób dokarmia ptaki. Potrzeba ochrony ptaków jest już w Polsce utrwalona, a zaistniała jako efekt pionierskich prac człowieka, którego wspominam w artykule - Jana Bogumiła Sokołowskiego.
Nasz 1 % - dla organizacji pożytku publicznego [02/10] Nowy Rok oznacza także dla nas początek nowego roku podatkowego, a co za tym idzie obowiązek rozliczenia się z fiskusem. Co zrobić, żeby czas spędzony nad wypełnianiem deklaracji nie wydał nam się straconym? Czynnikiem poprawiającym nastrój jest pomoc potrzebującym. Każdy podatnik – czy to mający nadpłatę czy niedopłatę podatku – może przekazać jeden procent ze swojego podatku wybranej organizacji pożytku publicznego – całkowicie bezgotówkowo.
Monika Romańska
Życie oceanu
[02/10] Ocean to główny składnik hydrosfery. Znanych jest 230 tys. morskich form życia, ale naukowcy oceniają, że całkowita ich liczba może być nawet 10 razy większa. Piękne i mniej ładne, ale za to ciekawe organizmy tropikalnych wód rzecznych i oceanicznych prezentujemy w barwnych fotografiach.
Monika Romańska
Projekty dla Bałtyku
[01/10] W poprzednich artykułach cyklu opisywaliśmy przyczyny i skutki zanieczyszczenia Morza Bałtyckiego, jego obecny stan oraz inicjatywy i programy, jakie pojawiały się w celu wypracowania jednolitej, wiążącej strategii, która poprawić ma stan Bałtyku. Dziś przedstawimy kilka wybranych projektów, które poznała międzynarodowa grupa dziennikarzy w ramach warsztatów zorganizowanych przez stowarzyszenie Media21. Inwestycje te i działania przyczynią się w najbliższym czasie do poprawy stanu Morza Bałtyckiego.
Monika Romańska
Freonowe zamieszanie
[01/10] Nie wszystkie firmy zajmujące się przetwarzaniem sprzętu elektrycznego i elektronicznego prowadzą utylizację zgodnie z wymogami prawnymi i zasadami bezpieczeństwa dla środowiska. Okazuje się, że w tym obszarze istnieje także strefa poza kontrolą, funkcjonują firmy, które zbierają zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny i przetwarzają go źle, lub w ogóle go nie przetwarzają, ale wydają odpowiednie zaświadczenie o przetworzeniu. W wielu przypadkach jest to zwykły „handel kwitami”, mówiąc wprost: są to oszuści.
Monika Romańska
Strategia dla Bałtyku
[12/09] Dlaczego Bałtyk, choć szeroko chroniony porozumieniami i konwencjami, jest ciągle zagrożony? Niektóre kraje czują sie bardziej odpowiedzialne, a inne mniej, niektóre kraje podjęły już działania, a inne się z tym ociągają. W przypadku Polski należy obrać dwie drogi. Pierwsza to informowanie opinii publicznej, aby społeczeństwo było świadome, a potem wywierało presję na podejmujących decyzję. Drugą kwestią jest, by liderzy polityczni z innych krajów podnosili problem eutrofizacji w rozmowach z polskimi partnerami.
Zdzisława Piątek
Świat bez nas
[12/09] „Świat bez nas”, to intrygujący scenariusz rozwoju ziemskiego życia przedstawiony w książce Alana Weismana. Wbrew koncepcjom skrajnie antropocentrycznym, koniec człowieka nie oznacza końca świata Przyrody, gdyż po naszym zniknięciu życie będzie trwać nadal, i będzie ciekawe!
Monika Romańska
Eutrofizacja Bałtyku przynosi katastrofalne skutki
[11/09] Bałtyk. Uważa się go za najbardziej zanieczyszczone morze na świecie. W jego zlewni żyje prawie 90 milionów ludzi. Leży w środku Europy, otoczony jest przez dziewięć krajów, a jednak nie należy do jednego państwa. Każdy z krajów nadbałtyckich czerpie korzyści z jego dóbr, a tymczasem Bałtyk nie posiada ponadnarodowego ciała zarządzającego i dbającego o jego interesy.
Marta Śmigrowska
Klimatyczna gorączka
[10/09] O konferencji klimatycznej ONZ w Kopenhadze, w grudniu br. mówi się w polskich mediach niewiele. Skupieni na Putinach na Westerplatte i fantomach tarcz antyrakietowych, dziennikarze traktują negocjacje w sprawie zmian klimatu jako kolejną nudną, skomplikowaną i abstrakcyjną grę dyplomatyczną. Tymczasem stoimy przed najtrudniejszym wyzwaniem politycznym w historii ludzkości. Rezultaty konferencji nie tylko będą miały fundamentalne znaczenie dla klimatu, ale też wyznaczą nowe ramy dla niskoemisyjnego rozwoju.
Andrej Abramczuk
Tajemnicza i nieznana Stwiga
[09/09] W tym roku, jak nigdy, wiosna nie spieszyła się. A raczej zima nie chciała ustąpić swoich pozycji. Nawet na początku kwietnia w lasach było dużo śniegu. Dlatego pewnie w tym roku bardzo wyostrzyło się u nas pożądanie wędrówki. Ornitolodzy, jak większość ptaków, nie mogą siedzieć na miejscu, zwłaszcza wiosną. Coś nie zawsze zrozumiałego, ale bardzo odczuwalnego nie daje spokoju! O podróży rzeką Stwigą, o swoich uczuciach podczas niej opowiada ten tekst.
Jerzy Wysokiński
Ekologiczne paliwo E85
[07-08/09] Pierwszy silnik spalinowy w historii pojawił się dzięki Brackenburgowi w roku 1836 i był „prawdziwie ekologiczny”, bo jego działanie polegało na spalaniu mieszaniny wodoru z tlenem. Ponieważ bezpieczeństwo nowego wynalazku nie wzbudzało zaufania, wkrótce się z tego rozwiązania wycofano. Rozwój myśli technicznej poszedł zupełnie w innym kierunku, bo wkrótce potem (lata 1878-79) Carl Benz opracował pierwszy benzynowy silnik spalinowy, a w 1893 r. Rudolf Diesel opatentował pierwszy silnik spalinowy o zapłonie samoczynnym, wykorzystujący oleje powstałe z ropy naftowej. Jednak próba korzystania z surowców pochodzenia biologicznego powtarzała się kilkakrotnie. Rudolf Diesel do prototypów swoich silników stosował przecież olej pochodzący z orzeszków ziemnych, a Ford w 1920 r. użył do skonstruowanych silników samochodowych alkohol etylowy.
Monika Romańska
Przemysłowa hodowla świń kolebką świńskiej grypy
[06/09] Władze sanitarne USA przyznały, że to w Stanach Zjednoczonych, a nie w Meksyku, znajduje się źródło wirusa A/H1N1, wywołującego świńską grypę. Amerykańskie Centrum Kontroli Chorób potwierdziło, że pierwsze przypadki wirusa odkryto na przemysłowych farmach trzody chlewnej w USA. Do tej pory epidemiolodzy byli przekonani, że „pacjent zerowy” pochodził z meksykańskiego miasta La Gloria, to właśnie tam – z powodu niskich standardów sanitarnych – miała narodzić się choroba, która wywołała panikę na całym świecie.
Jerzy Wysokiński
Ptak na drodze. Kolizje z pojazdami
[05/09] Postęp techniczny wyraża się między innymi przybywaniem ilości środków lokomocji i dróg, po których się one poruszają. Zwiększają się także rodzaje pojazdów i ich jakość. Powoduje to stały rozwój sieci dróg kołowych – szos oraz linii kolejowych, przyrost ich długości oraz stosowanie coraz doskonalszych rozwiązań technicznych podczas ich budowy. Zwiększa się tym samym częstość występowania kolizji ze zwierzętami, które migrują w różnorakich celach. Zwykle mamy tu na myśli wędrówki zwierząt poruszających się po powierzchni ziemi. Tymczasem okazuje się, że ptaki też mogą być przyczyną wypadków drogowych.
Małgorzata Smółka
Oko w oko z szarą foką
[04/09] Na spotkanie z foką najłatwiej „umówić się” w Helu. Nietrudno zlokalizować go na mapie, bo wystarczy zatrzymać wzrok na samiuteńkim końcu Mierzei Helskiej, w miejscu, gdzie wody Zatoki Puckiej i Gdańskiej toną już w Morzu Bałtyckim. Przybyć do tego otoczonego z trzech stron wodami miasteczka jest więc wyjątkowo „nie po drodze”. Ale właśnie to jego osobliwe położenie w połączeniu z przesiąknięta kaszubską tradycją historią i pięknem przyrody Nadmorskiego Parku Krajobrazowego są magnesem, który skutecznie przyciąga. A już w szczególny sposób przyciąga fokarium –  wizytówka i chluba Helu.
Róża Kochanowska
Łąki – niewykorzystane bogactwo natury
[03/09] Przez całe wieki łąki i pastwiska dostarczały zielonki lub siana dla zwierząt gospodarskich hodowanych przez człowieka. W województwie zachodniopomorskim łąki i pastwiska zajmują znaczną powierzchnię użytków rolnych (około 20 procent). Położone przeważnie na terenach depresyjnych tworzą duże, zwarte kompleksy ciągnące się wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Dąbie i Zalewu Szczecińskiego i dalej na wschód, równolegle z linią wybrzeża Bałtyku od Kamienia Pomorskiego aż do Łeby.
Artur Krzyżański
Niech ożyją podwórka!
[02/09] Zachwycamy się często inwencją i troską z jaką prywatni właściciele dbają o swoje ogrody przydomowe. A czy zastanawiamy się, jak może wyglądać idealne podwórze przy kamienicy lub pośród zabudowy blokowej? Na czym polega różnica między przestrzenią prywatną a półpubliczną w zwartej zabudowie miejskiej? Tu, niestety – nie licząc kwestii parkowania – już nie czujemy się jak u siebie. Czy więc nasze podwórko za oknem może być choć trochę podobne do prawdziwego ogrodu? Co trzeba zrobić, by stało się na przykład sąsiedzką „kawiarenką pod chmurką”, gdzie dorośli mieszkańcy spędzają przyjemnie czas wśród zieleni, a ich dzieci bezpiecznie bawią się na czystym i niebanalnym placu zabaw?
Monika Romańska
GMO mamy prawo wiedzieć
[01/09] „Masz prawo wiedzieć i korzystać z tego że wiesz” – zgodnie z tą zasadą Centrum Informacji o Środowisku realizowało w 2008 r. kampanię „Genetycznie modyfikowane organizmy a środowisko przyrodnicze”, składającą się z szeregu konferencji i seminariów organizowanych w wielu miastach, a skierowanych do społeczeństwa – organizacji konsumenckich, administracji publicznej, rolników, przedsiębiorców. Podczas spotkań poruszane były aspekty społeczne, ekonomiczne, prawne i środowiskowe obecności GMO, a prelegenci prezentowali różne stanowiska i poglądy.
Małgorzata Torbé
Roślinni przybysze
[12/08] Wyobraźmy sobie, że przeprowadzamy sondę uliczną pytając przechodniów podążających w sobie znanym kierunku i kierowców chwilowo zatrzymanych na czerwonym świetle, o to co różni rośliny od zwierząt. Jakiej odpowiedzi możemy się spodziewać? Otóż zapewne większość przemieszczających się aktualnie ludzi na pierwszym miejscu wymieni właśnie ową zdolność poruszania się. Bowiem rośliny umocowane korzeniami w podłożu wydają się nam, istotom niesłychanie aktywnym, nieruchome.
Monika Romańska

Bornholm. Wyspa skarbów natury

[11/08] Bornholm to miejsce, gdzie nawet w sezonie letnim nie spotkamy korków ulicznych, gigantycznych hoteli, zatłoczonych pubów, megadyskotek. Mówi się, że wyspa ta ma swoje własne tempo życia. Kiedy zachodnie wiatry biorą górę, Bornholm jest osłonięty przez obszar południowej Szwecji, zwany Skanią. Skutkuje to obniżoną ilością opadów atmosferycznych i rekordową w Dani ilością dni słonecznych.
Nasza Puszcza. Czy zasługuje na taki los? [10/08] Ekolodzy z Podlaskiego oddziału Stowarzyszenia Pracownia na rzecz Wszystkich Istot rozpoczynają akcję, która ma na celu uświadomienie mieszkańcom okolic Białowieskiego Parku Narodowego korzyści płynących z sąsiedztwa obiektu i szans, które niesie jego powiększenie.
Adam Mohr

Norka. Obcy V

[09/08] Tytuł nawiązuje do jednego z thrillerów SF nieprzypadkowo. Moją intencją jest zarysowanie sylwetki zwierzęcego bohatera, będącego, w przeciwieństwie do filmowego „obcego”, całkowicie realnie istniejącym składnikiem naszych krajowych ekosystemów. W przeciwieństwie do „obcego”, znanego z ekranów, mój „obcy” może przy spotkaniu budzić sympatię swoim wyglądem, filuternym sposobem przyglądania się obserwatorowi, czy imponować wyjątkową wręcz zwinnością i ruchliwością. Bohaterem tym jest norka amerykańska.
Transport zagrożeniem [07-08/08] Według nowego raportu BirdLife International, RSPB i innych organizacji pozarządowych, który został zaprezentowany 13 maja 2008 r. w Parlamencie Europejskim, ponad tysiąc przyrodniczych obszarów chronionych w Europie jest poważnie zagrożonych priorytetowymi projektami infrastrukturalnymi finansowanymi przez Unię Europejską.
Kupuj jajka z głową

[06/08] Organizacje pozarządowe działające na rzecz praw zwierząt w krajach Grupy Wyszehradzkiej przeprowadziły badania dotyczące dobrostanu kur niosek, przemysłu drobiarskiego, produkcji jaj.  Raport „Kupuj jajka z głową” prezentuje także wyniki badania dostępności jaj pochodzących z produkcji bezklatkowej w supermarketach w czterech krajach, podkreślając wpływ różnych metod produkcji jaj na dobrostan zwierząt oraz wskazując na korzyści dla biznesu wynikające ze zwiększenia sprzedaży jaj pochodzących z systemów bezklatkowych.
Monika Romańska

Energia odnawialna szansą na rozwój

[05/08]

Rosnąca świadomość zagrożeń dla środowiska naturalnego ze strony energetyki powoduje, że coraz więcej uwagi poświęca się technologiom produkcji opartym na źródłach odnawialnych i niekonwencjonalnych. Większy udział energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych pozwoli na zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do środowiska. 14 marca 2008 r. w Szczecinie na terenie Międzynarodowych Targów Szczecińskich odbyła się I Konferencja popularno-naukowa pt.: "Energia Odnawialna Szansą na Rozwój".


Monika Romańska
Globalny bank nasion roślin uprawnych

[04/08]

26 lutego 2008 r. w Llongyearbyen w Norwegii, na odległej wyspie w obrębie północnego koła podbiegunowego, otwarty został Globalny Bank Nasion na Svalbard (The Svalbard Global Seed Vault), przyjmując pierwszą inauguracyjną partię ziaren pochodzących z ponad stu krajów świata. Zebrany w ciągu otwarcia depozyt obejmuje ponad 260 tys. nasion, stanowiących kolekcję głównych składników diety z całego świata. Reprezentuje najbardziej różnorodny zbiór nasion płodów rolnych uprawianych na świecie.


Anna Smolec

Globalne ocieplenie

[03/08]

Od wielu lat bardzo dużo mówi się o globalnym ociepleniu. Wszystkie mniej lub bardziej ekstremalne zjawiska klimatyczne, typu huragan, trąba powietrzna, lato ze średnimi temperaturami powyżej normy, czy nawet lokalne podtopienie wywołane raczej złą konserwacją wałów powodziowych, niż nawalnymi opadami atmosferycznymi, są od razu kojarzone z tym zjawiskiem. Jak jest w rzeczywistości? Czy rzeczywiście musimy bać się ocieplenia w makroskali? Kto ma rację – optymiści, machający na wszelkie rewelacje dotyczące zmian klimatu ręką i traktujący je jako kolejne niedorzeczne wymysły naukowców, czy też pesymiści, niespokojni o to co będzie za kilka miesięcy lub lat? Jaka ma być nasza postawa wobec tego niby prostego, ale w rzeczywistości bardzo skomplikowanego procesu wzrostu globalnej temperatury powietrza i zmian jakie ze sobą pociąga?


Janusz Korbel

Mikrobiotyka

[02/08]

Wiele lat temu napisałem szkic krytykujący i żartujący z modnej wówczas makrobiotyki. W opozycji do słowa makrobiotyka zaproponowałem termin „mikrobiotyka”. Pamiętałem wówczas jakie oburzenie wywołało kiedyś – także żartobliwe – hasło amerykańskich ekologów: „Mniej ludzi, więcej dzikiego!”. Antropocentryczni krytycy natychmiast śmiertelnie poważnie zagrzmieli, że ekolodzy nawołują do morderstw! Kiedy dzisiaj czytam jak ogłaszają się u nas kolejne warsztaty makrobiotyki, widzę, że strach przed dziką przyrodą i dziką, wolną naturą w nas samych jest ciągle żywy. Boimy się śmierci, przemijania i wydaje się nam, że są jakieś magiczne zaklęcia, które pozwolą umknąć procesom naturalnym. Tych zaklęć jest wiele, może to być magiczny napój leczący wszystko, wyciąg z tajemniczych ziół, taniec w rytmie planetarnym albo makrobiotyka zen, jak ją nazwał twórca kierunku. Rzecz w tym, iż buddyści zen o żadnej makrobiotyce nie słyszeli.


Monika Romańska

Żubry na Pomorzu Zachodnim

[01/08]

Zachodniopomorskie stado żubrów jest chronologicznie najpóźniej utworzonym ugrupowaniem wolnościowym żubrów w naszym kraju. Jest równocześnie najdalej na zachód kontynentu położoną populacją wolno żyjących zwierząt tego gatunku w Europie. Ochrona czynna zachodniopomorskich żubrów rozwija się dobrze i planowane są nowe kroki mające na celu kontynuację działań ochronnych i przeciwdziałanie pojawiającym się konfliktom. Dyrekcja Zespołu Drawskiego i Ińskiego Parku Krajobrazowego w grudniu 2007 roku przedstawiła stan zachodniopomorskiego stada oraz główne działania planowane na następne lata.


Katarzyna Niedźwiecka

Łoś. Niezgrabny roslinożerca

[12/07]

Alg, elan, javorszarvas, Elch/Elantier, hirvi, moose, Alces alces, a w naszym ojczystym języku po prostu łoś. Najczęściej słyszymy o tym gatunku, gdy wpadnie pod koła nieuważnemu kierowcy lub gdy zginie od kuli pseudo myśliwych. Co jakiś czas pojawia się w prasie taka wiadomość. Ale mało osób zna jednego z największych polskich ssaków, symbol Kampinoskiego Parku Narodowego. Warto bliżej poznać to sympatyczne zwierzę. 

Monika Romańska

Transgraniczna edukacja środowiskowa. Kształtowanie świadomości ekologicznej w regionie Zalewu Szczecińskiego

[02/05]

Ochrona środowiska stała się wiedzą globalną. Tym samym koniecznym stało się angażowanie wszystkich możliwych sił w celu wprowadzania w życie idei zrównoważonego rozwoju. Zasada ta znalazła przełożenie na szereg praktycznych zaleceń, które zostały zebrane w dokumencie Globalny program działań, zwanym popularnie Agendą 21. Położenie woj. zachodniopomorskiego stwarza wyjątkową możliwość wspólnej realizacji założeń Agendy 21 przez partnerów z dwóch państw - poprzez sąsiedzką współpracę Polski z Niemcami można wspólnie rozwiązywać problemy, wymieniać się doświadczeniami i realizować podobne cele.

Monika Romańska

Gdzie są chwasty z tamtych lat...? Muzeum Łąki i Ogródek Chwastów w Owczarach

[01/05]

Dla naszych babć byłoby to po prostu nie do pomyślenia - chronić chwasty, rozdawać ich nasionka, zbierać z łąk rośliny i eksponować je w muzeum! A jednak. W krajobrazie rolniczym zachodniej Polski giną niezwykle ważne elementy - chwasty polne. Gdzieniegdzie tylko rośnie dziś kąkol, mak piaskowy, ostróżeczka polna czy chaber bławatek. Dlatego Klub Przyrodników utworzył w Owczarach (woj. lubuskie) Muzeum Łąki i Ogródek Chwastów z zachowawczą kolekcją zanikających gatunków chwastów.

Monika Romańska

Nie budźmy nietoperzy

[12/04] Nietoperze to niezwykle ciekawe i rzadkie zwierzęta, pod wieloma względami unikalne i fascynujące. W podziemiach Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego znajduje się największa w Polsce i w Europie zimowa kolonia nietoperzy. Dlatego obiekt ten, o znaczeniu międzynarodowym, objęty jest częściowo ochroną rezerwatową. Jednak hibernujące nietoperze są stale niepokojone przez miłośników militariów oraz przez grupy subkulturowe. Czy znajdzie się wyjście z tej patowej sytuacji, wyjście które będzie korzystne dla chronionych prawem nietoperzy?
Monika Romańska

Geotermia Pyrzyce

[11/04] Spółka "Geotermia Pyrzyce" w grudniu br. obchodzić będzie dziesięciolecie istnienia. Dzięki jej staraniom powstała ciepłownia wykorzystująca wody geotermalne do produkcji energii cieplnej i ciepłej wody dla Pyrzyc - miasta położonego w południowo-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego.

Róża Kochanowska

Mokradła bogactwem przyrody. Czy śródpolne mokradła i łąki przetrwają?

[10/04]

Mokradła, rozlewiska, bagna, moczary - są to terminy, które na ogół społeczeństwu polskiemu nie kojarzą się pozytywnie, gdyż dotyczą zazwyczaj terenów niedostępnych, przez które nie da się przejechać samochodem, a i korzyści, jakie z nich otrzymuje człowiek, nie da się przeliczyć na pieniądze. Tymczasem przyrodnicy z całej Europy biją na alarm, twierdząc, że są to ekosystemy najbardziej zagrożone na świecie, a zniszczenie ich równa się zagładzie wielu istot żywych, co w konsekwencji zagraża także człowiekowi.

Walter Schmidt

Klęski żywiołowe

[09/04]

Gdy nad Ameryką Środkową szaleją huragany, nie tylko ich siła stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo. Na skutek ulewnych deszczów wzbierają wody rzek, obsuwa się ziemia, a lawiny błota porywają wszystko, co spotykają na swojej drodze.

Maria Ciesielska

Dziesięć lat mineło...

[09/04]
Już dziesięć lat mija jak ukazał się pierwszy numer "Eko i My". W wolnym, demokratycznym kraju jak grzyby po deszczu powstawały nowe tytuły samorządowe, regionalne, specjalistyczne. Wydawało się wówczas, że skończyła się era "jedynie słusznych mediów". Ta "bioróżnorodność" tytułów to dorobek demokracji i znak nowych czasów, w których czytelnik ma możliwość wyboru i oglądu świata z różnych stron. Jak bardzo ważna jest etyczna strona mediów dzisiaj już wiemy wszyscy.

Monika Romańska

Dolina środkowej Odry

[07-08/04] Odra podczas powodzi z 1997 r. zalała ponad 2 tys. km2 powierzchni swojej doliny. Ten fakt pokazał, że prace skracające bieg rzeki, budowa obwałowań i stopni wodnych odebrały Odrze naturalne tereny zalewowe. Wiara w skuteczność wałów przeciwpowodziowych i zbiorników retencyjnych spowodowała, że na tereny zalewowe wkroczyła zabudowa. Doprowadziło to jednak do tego, że wysoka woda, która niegdyś rozlewała się naturalnie, zatapia teraz pola uprawne, wsie i osiedla mieszkaniowe. Dopiero w obliczu takich szkód zauważamy, że przywracanie rzekom naturalnych terenów zalewowych jest najtańszą, najtrwalszą i najbardziej bezpieczną metodą ochrony przeciwpowodziowej.

Dziarski osiemdziesięciolatek

[06/04]

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ma już 80 lat - powstało w 1924 roku, jako przedsiębiorstwo Polskie Lasy Państwowe. W historii naszego kraju 80 lat to dużo - wojna, zmiany ustrojów politycznych, kilka pokoleń Polaków. Ten sam czas w życiu drzewostanów to jednak niewiele, czasami nawet mniej niż jedno pokolenie drzew. Dla polskich leśników owe 80 lat istnienia organizacji to powód do dumy. Dumy z tego, że społeczeństwo, które powierzyło leśnikom gospodarowanie wspólnym majątkiem jakim jest las, szanuje i docenia ich pracę. Ale jest to przede wszystkim duma z tego, że polskie lasy, mimo wielu zagrożeń, trwają, a ich zasobność oraz walory ekologiczne i biologiczne rosną.

Monika Romańska

Ropa na Bałtyku. Czysty Bałtyk - zrównoważony rozwój, bezpieczny transport

[05/04] Morze Bałtyckie jest jednym z najmniejszych mórz na świecie. Jego jedyne ujście do oceanu znajduje się na terenie Danii, dlatego wymiana wody w Bałtyku przebiega bardzo powoli i w rzeczywistości trzeba około 35 lat by cała woda w morzu została odświeżona wodą oceaniczną. Wszelkie obce substancje wprowadzane do morza pozostają tam przez ponad ćwierć wieku. Obecność licznych wysp i długie okresy zamarzania wód sprawiają, że Bałtyk jest obszarem niezwykle trudnym i niebezpiecznym dla nawigacji. Tymczasem ruch i transport morski, jakie odbywają się na jego wodach, są jednymi z najintensywniejszych w świecie. Niezadowalający stan floty przewożącej ropę naftową podwyższa prawdopodobieństwo katastrof na morzu. Pojawia się zatem pytanie - czy środowisko Morza Bałtyckiego jest zabezpieczone przed skażeniem ropą naftową?
Ocalić bociany

[04/04]

W maju 2004 r. zakończony zostanie drugi rok trzyletniego projektu, finansowanego przez Fundację EkoFundusz, a realizowanego w ramach III już etapu programu pt. "Ochrona bociana białego jako gatunku tarczowego dla terenów podmokłych". Projekt, zaplanowany na lata 2002-2004, realizowany jest na obszarze całego kraju i obejmuje dwa główne kierunki działań - ochronę gniazd bociana (stawianie platform i renowację gniazd) oraz ochronę terenów podmokłych stanowiących żerowiska dla bociana. Obok projektu realizowanego w Hiszpanii jest to obecnie najważniejszy projekt ochrony bociana białego na świecie.

Monika Romańska

Fabryki mięsa i zanieczyszczeń

[03/04]

Nieznośny fetor, zanieczyszczenie cieków wodnych, zagrożenie ujęć wody pitnej, degradacja środowiska naturalnego i jego walorów turystyczno-rekreacyjnych. Taka wizja zniszczenia środowiska może stać się rzeczywistością w północnej Polsce już wkrótce. Trwa bowiem ekspansja amerykańskich firm, które rozpoczęły na tym terenie budować wielkie fermy trzody chlewnej. Szacuje się, że koszt rekultywacji środowiska naturalnego zniszczonego przez tucz przemysłowy pięciokrotnie przekroczy uzyskiwane z niego dochody.

Julian Rose

Globalna susza. Rolnictwo w obliczu suszy.

[02/04]

Minionego lata, w całej Europie, a także poza nią, kraje zmagały się z intensywnymi, letnimi upałami i poważnym brakiem opadów. W wielu przypadkach zasoby wody zmalały do najniższych notowanych poziomów. Rośliny usiłują dojrzeć i wytworzyć nasiona, ale wiele z nich usycha. Jest to dramatyczna sytuacja, której skutków nie można ignorować, tym bardziej że nie jest to krótkoterminowa zmiana, ale trend zgodny z naukowymi przewidywaniami skutków globalnego ocieplenia. W tych warunkach ochrona zasobów wodnych nie jest już sprawą wyboru, ale koniecznością.

Adam Fularz

Zakończmy reformy kolei

[01/04]

Wiele osób zastanawia się, jak zreformować koleje w Polsce. Wypadałoby więc podsunąć kilka pomysłów z powodzeniem stosowanych poza granicami Polski i podsumować próby reform tego sektora w Polsce.

Krzysztof Wojciechowski

Tam gdzie rosną buki

[12/03]

Gdzieś na wschodzie Polski, pomiędzy Wieprzem a Bugiem, w dorzeczu Wolicy, Wojsławki i Siennicy rozciąga się kraina Działów Grabowieckich. Jest to garb skał górnokredowych pokrytych grubą warstwą lessu. Less ten podlegał przez tysiąclecia systematycznemu żłobieniu przez wspomniane rzeki i ich niewielkie dopływy. W wyniku tego kraina ta poprzecinana jest dolinami rzek i tzw. suchymi dolinami, co nadaje jej formę działów, czy grzęd. Nie wszędzie panuje jednak less, na skarpach dolin zwłaszcza po dużych ulewach bieleje wapienna opoka, zaś w samych dolinach spotkać można gleby torfowe i murszowe.

Monika Romańska

Ratujmy "Pucyfik"

[11/03]

Zatoka Pucka, zwana przez kaszubską ludność Małym Morzem, a przez helskich naukowców Pucyfikiem, od niepamiętnych czasów stanowiła okno na świat i spichlerz żywności pochodzenia morskiego. Pomimo silnej degradacji, zatoka pozostaje nadal obszarem cennym przyrodniczo - ze względu na bogactwo gatunków roślinnych i zwierzęcych oraz równoczesne występowanie gatunków słodko- i słonowodnych. Zatoka Pucka jest od pełnego morza oddzielona Mierzeją Helską, a od strony Zatoki Gdańskiej ograniczona podwodnym wałem piaszczystym zwanym Rybitwią Mielizną. Ma bardzo niewielkie zasolenie (0,005 promila), spowodowane dużym dopływem wód rzecznych, małym parowaniem i słabą wymianą wód z oceanem. W 1978 r. część wód Zatoki Puckiej włączonych zostało do Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Był to pierwszy w Polsce chroniony obszar wód morskich.

Monika Romańska

Papierowym szlakiem

[10/03]

Zapotrzebowanie na makulaturę rośnie. Zakłady branży papierniczej mogą przerobić rocznie 800 tys. ton tego surowca, a ze statystyk wynika, że rocznie każdy z nas zużywa ponad 65 kg papieru. Makulatura, ze względów ekologicznych i ekonomicznych, jest dobrym surowcem do produkcji papieru lub tektury. Recykling 1 tony papieru to obniżenie zużycia drewna, zachowanie naszych zasobów leśnych (17 drzew), oszczędność energii (o 75 proc.), zmniejszenie zaśmiecania i ograniczenie ilości odpadów trafiających na wysypiska (oszczędność 2,3-7 m3 na składowisku), ograniczenie zanieczyszczeń powietrza (o 74 proc.) i wytwarzanych ścieków (o 35 proc.), a także kształtowanie postaw proekologicznych w społeczeństwie.

Monika Romańska

"NIE" dla pożarów!

[09/03]

Pożary są głównym i najniebezpieczniejszym zagrożeniem dla naszych lasów. Ogień szybko ogarnia ogromne połacie drzewostanów, doszczętnie niszcząc trwające od wieków działanie przyrody. Po pożarze las odradza się przez dziesiątki lat. Zagrożenie pożarami polskich lasów należy do najwyższych w Europie, a w rejonach Sudetów przybrało charakter klęski ekologicznej.

Monika Romańska

Podyskutujmy o GMO

[07-08/03] Społeczny lęk przed nowymi technologiami jest uzasadniony - mieliśmy DDT, mogilniki, BSE. Dziś ponosimy ich skutki. Obawiamy się genetycznie modyfikowanych organizmów (GMO) z powodu możliwości wystąpienia zmian nieodwracalnych, skutków ekologicznych, których nie będzie można cofnąć. GMO to organizmy żywe, rozmnażające się, żyjące w środowisku. Ewentualne szkody wynikające z ich uwolnienia mogą być długotrwałe, a ich wpływ na glebę, owady, inne rośliny i całe ekosystemy nie jest przewidywalny. Dziś bardzo niewiele wiemy na ten temat, nie wiemy nawet jakie stawiać pytania. Wiemy jedynie, że nie jest możliwe usunięcie nowych genów z roślin i w przyszłości ze środowiska.

Jolanta Gałecka

W ogrodach ekofilozofi

[06/03]

Cywilizacja przemysłowa, filozofia technokracji. Człowiek jako centrum wszechświata, główny obiekt dociekań i wszelkich doświadczeń naukowych. Najważniejszy, najgłośniejszy. Unicestwi każdą ciszę.

Cywilizacja antropocentryzmu, wszechobecnej konsumpcji. Więcej, więcej, więcej. Świat polaryzacji - niewyobrażalnej nędzy, niewyobrażalnego bogactwa. Oba jednakowo groźne. Świat kultu techniki.

Negatywne skutki? Jakie to ma znaczenie, skoro można nieźle zarobić. Rozwiązanie problemów to zajęcie na przyszłe pokolenia.

Monika Romańska

Współżyć z naturą

[05/03]

Integracja osób niepełnosprawnych poprzez wspólne uczestnictwo w działaniach w naturalnym otoczeniu, a także w odpowiedzialności za środowisko, jest najważniejszą ideą projektu "Prądy Granicy", opierającego się na transgranicznej, polsko-niemieckiej edukacji ekologicznej dla niepełnosprawnych młodych ludzi z obu krajów. W połowie kwietnia br., w ramach tego projektu, odbyło się seminarium z pedagogiki ekologicznej pod hasłem "Współżyć z Naturą". Mottem spotkania była myśl filozofa Alberta Schweitzera "Jestem życiem i chcę żyć pośród życia, które także chce żyć".

Jan Suder

Uroczysko Warta

[04/03]

Uroczysko Warta to jeden z najcenniejszych pod względem przyrodniczym obiektów Wielkopolski. Ten zwarty kompleks leśny położony jest na lewym, południowym brzegu rzeki Warty, u ujścia do niej rzeki Lutyni, na wschód od Nowego Miasta, a na południe od leżącej na przeciwległym brzegu wsi Czeszewo. Powierzchnia całego tego kompleksu wynosi 772 ha, w tym 635 ha lasu, reszta to śródleśne łąki, wody i bagna. Obiekt ten leży w granicach Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego utworzonego w 1994 roku.

Daniel Klich

Spitsbergen

[03/03] Latem ubiegłego roku miałem możliwość odwiedzenia Spitsbergenu. Poznania jego przyrody, ludzi tam mieszkających i historii tego obszaru. Moje spostrzeżenia i zebrane wiadomości przybliżyły mi ten niewielki wycinek świata, wciąż tajemniczy i odległy.

Agata Moszkowicz

Ruch Slow Food - ochrona prawa do smaku

[02/03]

Slow Food jest międzynarodową organizacją typu non-profit, która w manifeście określa swój cel jako: "ochrona prawa do smaku". Powstała w 1986 roku we Włoszech i od początku zajęła się szeroko rozumianą ochroną oraz wspieraniem niewielkich regionalnych producentów żywności - szczególnie żywności oryginalnej, produkowanej w sposób niespotykany w innych miejscach na świecie, żywności tradycyjnej, zdrowej i niestety zagrożonej zniknięciem w wyniku coraz bardziej natarczywej ekspansji tego, co na całym świecie znane jest jako Fast Food.

Raport "Miasto za miastem"

[01/03]

W sierpniu ub.r. ukazał się Raport "Miasto za miastem" Instytutu na rzecz Ekorozwoju. Projekt podjęto w celu zwrócenia uwagi naszego społeczeństwa na proces rozprzestrzeniania się miast. Raport podejmuje temat współczesnego problemu rozprzestrzeniania się miast, także w kontekście transportu, zawiera rozważania o mieście i zrównoważonym użytkowaniu przestrzeni oraz o kształtowaniu polityki przestrzennej. Stawia pytania czy możliwe jest zarządzanie rozprzestrzenianiem się miast, analizuje skutki społeczne tego zjawiska. Podaje przykłady zabudowy aglomeracji warszawskiej, krakowskiej, łódzkiej oraz doświadczenia amerykańskie. Przedstawia statystyki dotyczące rozprzestrzeniania się miast.

Ochrona wody na wsi

[12/02]

Jak podało Ministerstwo Środowiska, z dniem 30 maja skreślono z listy polskich źródeł zanieczyszczenia wody dziesięć przedsiębiorstw, które dzięki zrealizowanym inwestycjom przestały stanowić zagrożenie dla jakości wód powierzchniowych i wód Bałtyku. Wśród nich są m.in. oczyszczalnie ścieków w Bydgoszczy i w Poznaniu. Świadczy to o postępujących pracach nad poprawą jakości zasobów wodnych. W przemyśle prace te postępują sprawnie, gdyż wymagają najczęściej wykonania odpowiednich inwestycji w poszczególnych przedsiębiorstwach. W rolnictwie, które może być równie istotnym źródłem zanieczyszczeń wody, najlepsze efekty przyniesie upowszechnienie dobrych praktyk rolniczych oraz realizacja inwestycji proekologicznych związanych głównie z właściwym przechowywaniem nawozów naturalnych. Dlatego warto przypomnieć, w jaki sposób należy chronić wody powierzchniowe i podziemne w przypadku obszarów wiejskich.

Monika Romańska

Azbestowy problem

[11/02]

"Szczecin bez azbestu" - pod takim hasłem wdrażany jest w Szczecinie program usuwania wyrobów azbestowych z zabudowań miejskich. Szczeciński program, zainicjowany w 2001 r., jest jednym z najbardziej zaawansowanych w kraju. Jego celem jest opracowanie i wdrożenie długofalowego planu usuwania azbestu z zabudowy miejskiej Szczecina poprzez kompleksową pomoc w demontażu, transporcie i usuwaniu odpadów azbestowych. Inicjatywa dotyczy nie tylko azbestu znajdującego się w pokryciach dachowych (eternitu), ale też znajdującego się w innych materiałach, np. okładzinach izolacyjnych, ociepleniowych i zabezpieczeniach przeciwogniowych.

Monika Romańska

Johannesburg niespełnionych nadziei

[10/02]

Światowy Szczyt Zrównoważonego Rozwoju w Johannesburgu był największą konferencją w historii ONZ. Na 10 dni rozmów, spotkań i seminariów przybyło niemal 60 tys. delegatów ze 191 państw, czyli niemal ze wszystkich istniejących na świecie krajów. W spotkaniu wzięła udział setka szefów państw i rządów. Na lotnisku witał ich transparent: "People, Planet, Prosperity" ("Ludzie, Planeta, Dobrobyt"). Równocześnie tysiące aktywistów - działaczy na rzecz środowiska, praw człowieka, praw kobiet oraz antyglobalistów - przybyło na alternatywne dla Szczytu Ziemi forum by upewnić się, że światowi liderzy wprowadzą w życie postanowienia z Johannesburga.

Jacek Cyrhlewicz

Zielone miejsca pracy

[09/02]

Niewiele brakowało, aby latem i jesienią do armii naszych bezrobotnych dołączyło przymusowo ponad 2 tysiące absolwentów średnich i wyższych szkół leśnych oraz pokrewnych im specjalistów. Leśnictwo, jak wiele innych dziedzin naszej gospodarki, wpadło niejako w pułapkę sterowanego "rozwoju". Jego objawy to m.in. deficyt w firmie Lasy Państwowe, przekraczający 80 mln zł, konieczność zwolnienia w najbliższym czasie co najmniej 700 osób, co zaowocowało już w pierwszym półroczu tego roku wypowiedzeniem pracy 720 leśnikom, groźba braku pracy dla najmłodszej kadry, obcięcie wielomilionowych kwot wypłat za zalesienia do wielkości nieporównywalnej z zapowiedziami wpisanymi do ustawy - to tylko część kłopotów i zagrożeń naszej gospodarki leśnej.

Monika Romańska

Naszym kapitałem są ludzie - Fundacja Pomocy Wzajemnej "Barka"

[07-08/02]

Fundacja Pomocy Wzajemnej "Barka" z Poznania od 12 lat prowadzi program obejmujący ludzi z zaniedbanych środowisk, proponując im działania na rzecz ochrony środowiska, zachowania bioróżnorodności, dziedzictwa kulturowego oraz potrzeb drugiego człowieka. Działalność fundacji opiera się na filozofii samopomocy, poszanowania wartości i praw każdego człowieka. Ta idea realizowana jest w ramach spółdzielni socjalnych, poprzez prowadzenie ekologicznego gospodarstwa rolnego, wspieranie i organizowanie małych wspólnot, organizacji szkoleń i szkół przygotowujących osoby bezdomne do życia i pracy. Klub Publicystów Ochrony Środowiska EKOS w kwietniu br. odwiedził ośrodek wraz z gospodarstwem w Chudopczycach pod Poznaniem.

Zrównoważony rozwój - w stronę lepszego świata

[06/02]

Zrównoważony rozwój oznacza takie postępowanie, by przyszłe pokolenia miały takie same możliwości rozwoju jak obecne. W Niemczech propozycje strategii w tej dziedzinie opracowała Rada ds. Zrównoważonego Rozwoju.

Jacek Cyrhlewicz

Nie bądźmy wilkami dla wilków

[05/02]

Wnioskodawca wystrzelania prawie połowy wilków żyjących w Bieszczadach i Beskidzie Niskim pewnie pojęcia nie miał, że niedawno doliczono się w tym regionie zaledwie 110 tych prawnie chronionych w Polsce zwierząt. Minister Środowiska 8 lutego br. nie wydał zgody na wyeliminowanie na wniosek wojewody podkarpackiego aż 50 wilków w Bieszczadach, Beskidzie Niskim i na Pogórzu Karpackim. Jest to najliczniejsza lokalna populacja tych drapieżników w Polsce. Szkody wyrządzane przez wilki od wielu lat są wyolbrzymiane, krzykliwie i nieodpowiedzialnie rozgłaszane. Hasło "wystrzelać" pada też pod adresem bobrów, kruków, jastrzębi, kormoranów.

Katarzyna Lemke

Mała na dużą skalę

[04/02] Pojęcie retencji pochodzi od łacińskiego słowa "retentio", czyli zatrzymanie. Retencja wodna oznacza zjawisko okresowego magazynowania wody opadowej opóźniającej jej odpływ z danego terenu. Rozróżnia się: retencję wodną powierzchniową, czyli zatrzymanie wody (także śniegu i lodu) w dolinach rzek, jeziorach, zbiornikach retencyjnych, bagnach, oraz retencję wodną podziemną, czyli występującą w skałach podłoża, gdzie tworzą się zbiorniki wody podziemnej.

Justyna Pyz

Podróż do Indii - Święte miasto Varanasi

[03/02]

Indie są tak ogromnym i zróżnicowanym krajem, że trudno wybrać jakieś miejsce charakterystyczne i reprezentatywne dla tego państwa. Można tu zobaczyć wielomilionowe miasta i wioski z małymi lepiankami, bujną tropikalną roślinność na południu i wysuszoną ziemię w środkowych stanach, a przede wszystkim ludzi mówiących różnymi językami, wyznających różne religie, właścicieli ogromnych korporacji i trędowatych żebraków. Trzeba tu być otwartym na każdą inność i chłonąć wszystkimi zmysłami tę tak odmienną od naszej rzeczywistość.

Monika Romańska

Ochronić polską wieś

 

[02/02]

Polska wieś i krajobraz rolniczy wciąż zachowują ogromne bogactwo przyrodnicze i kulturowe. Rozmaitość żyjących gatunków roślin i zwierząt, nieskażone gleby, naturalny krajobraz, tradycyjne metody gospodarowania i struktury upraw, zachowanie użytków ekologicznych, a także tradycja ludowa - są nadal wielką wartością. Wiele terenów rolniczych wchodzi w skład parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu i otulin parków narodowych. Wymagania związane z przystąpieniem Polski do struktur unijnych prawdopodobnie spowodują zniszczenie tego, co jest tak wielkim atutem Polski. I nie chodzi o to, by przekształcić polską wieś w skansen czy okaz muzealny, ale by zachować jej walory, zapewnić nowoczesne technologie i systemy działania zgodne z kierunkiem ekorozwoju. Decyzje i warunki, jakie będą musiały spełniać polskie gospodarstwa rolne zostaną podjęte w najbliższych miesiącach. Co to oznacza?

Monika Romańska

Powiększanie zasobów leśnych w szczecińskiej RDLP

[01/02]

Zalesianie nowych gruntów, zarówno naturalne jak i sztuczne, będzie owocowało nie tylko zwiększeniem lesistości kraju i wynikającymi stąd korzyściami dla środowiska, ale w skali globalnej będzie wpływało na zmniejszenie efektu cieplarnianego na kuli ziemskiej. Młode drzewa pochłaniają bowiem duże ilości dwutlenku węgla, który wytwarzany w wyniku działalności człowieka i naturalnych procesów w przyrodzie, powoduje wzrost temperatury na Ziemi i podnoszenie się wód w oceanach i morzach. Każdy hektar nowego lasu będzie zatem istotny w walce z efektem cieplarnianym.

Piotr Tałataj

Ekologia w mundurze celnika CITES - konwencja przetrwania

[12/01]

W edukacji ekologicznej, a właściwie w ochronie ginących gatunków zwierząt i roślin, urzędy celne pełnią niebagatelną rolę. Urząd Celny Port Lotniczy w Warszawie stworzył model propagowania idei ochrony środowiska wśród dzieci i młodzieży w szkołach oraz w szerokim kręgu podróżnych przekraczających granicę w Międzynarodowym Porcie Lotniczym na Okęciu.

Jacek Cyrhlewicz

Woda znaczy życie

[11/01]

Po raz drugi w ciągu pięciu lat gigantyczne kwoty przeznaczane są na usuwanie skutków powodzi. Nie ma mądrego, który by powiedział jak uniknąć następnej klęski. A wiele wskazuje, że może znowu wody naszych największych rzek i zupełnie maleńkich potoków narobią szkód i wystawią ludzi, samorządy, komitety i władze każdego szczebla na próbę. Ostatnio były to próby bardzo kosztowne, zakończone bezradnością i nacechowane "mądrością po szkodzie". Nadal troska o wodę jest istotna dla nielicznych.

Monika Romańska

Chrystkowowskie sady

 

[10/01]

Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły w europejskiej strategii ochrony różnorodności biologicznej i krajobrazowej na lata 1996-2000 został uznany za jeden z 10 najcenniejszych obiektów w kategorii cieków wodnych. Nie tylko wartości przyrodnicze przyciągają tu wielu turystów, ponieważ park utworzono również dla ochrony cennych walorów kulturowych i historycznych doliny Wisły. Siedziba terenowa parku mieści się w Chrystkowie, w zabytkowej pomennonickiej Chacie z 1770 r. Dzięki staraniom dyrekcji parku realizowany jest tu program zachowania i odtworzenia hodowli starych, lokalnych odmian jabłoni oraz tradycyjnych sposobów przechowywania i przerobu owoców.  

Jacek Cyrhlewicz

Pożyteczne stare szkło

[09/01]

Do wyprodukowania jednej tony opakowań szklanych potrzeba 680 kg czystego piasku szklarskiego, a także ponad 80 kg skalenia i wapienia, 181 kg dolomitu, ponad 270 kg sody, czyli węglanu wapnia, i około 300 kg szkła używanego, czyli stłuczki. Jedna tona tego surowca wtórnego zastępuje 1,2 tony kosztownych (wydobycie i transport), nieodnawialnych surowców naturalnych. W dużym nowoczesnym piecu szklarskim jest zazwyczaj 50-75 ton tej mieszaniny, która staje się ciekłym szkłem w temperaturze 1450-1550 stopni C. Z pieca wędruje do automatów formujących gotowy wyrób. W Hucie Szkła "Jarosław" S.A. w Jarosławiu są 4 takie piece, a więc tempo produkcji jest niezwykle szybkie, a wydajność ogromna.

Jacek Cyrhlewicz

Polskie lasy cenne jak Wawel - losy ustawy o zachowaniu narodowego charakteru lasów

 

[07-08/01] Nasze lasy są najbardziej naturalną formacją przyrodniczą w polskiej przyrodzie. Są nie tylko warunkiem równowagi ekologicznej. Od przeszło tysiąca lat były pod specjalnym nadzorem wszystkich władców. Oby tak pozostało. Są też jednym z warunków ciągłości życia wielu innych gatunków roślin i zwierząt, także ludzi, są jednym z głównych elementów rodzimego krajobrazu. Stwarzają możliwość neutralizacji zanieczyszczeń, erozji gleb, stabilizują klimat, ograniczają klęski żywiołowe i zagrożenie powodzią. Są też lasy samą w sobie wartością ekonomiczną.

Agnieszka Oleszkiewicz

Miasta przyjazne środowisku

 

[06/01]

Inicjatywa Europejskiego Dnia bez Samochodu zmobilizowała w roku ubiegłym 760 miast europejskich. Inicjatywa wystartowała we Francji i Włoszech w 1997 roku, a swym zasięgiem, w przeciągu zaledwie 4 lat, objęła w roku ubiegłym 26 krajów, przekraczając zdecydowanie ramy starego kontynentu. W Europie udział w niej wzięło ok. 70 mln ludzi. Celem jej nie jest eliminacja samochodu z ruchu miejskiego, lecz promocja wśród społeczeństwa nowego globalnego podejścia do zagadnień problematyki transportu w miastach, szczególnie w dużych aglomeracjach - ochrona powietrza atmosferycznego, walka z hałasem, podniesienie standardu życia i bezpieczeństwa drogowego.

Michael Zipf

Pustynia w natarciu

[05/01]

Jedna trzecia terenów rolniczych na świecie jest wyjałowiona lub zagrożona wyschnięciem. Obszary uprawne kurczą się nie tylko w Afryce, ale także w Azji, Ameryce i Europie. Skutkami pustynnienia zagrożonych jest już miliard ludzi i nadal w wyniku działania deszczu i wiatru rokrocznie ubywa cennych gruntów ornych i pastwisk. W grudniu ub.r. eksperci z całego świata zastanawiali się w Bonn, jak powstrzymać natarcie pustyni.

Jacek Cyrhlewicz

Trudno chronić króla puszczy

[04/01] Odkładanie rozwiązania tego poważnego problemu na nieokreślony czas, zaniedbanie zdrowia żubrów - "królów polskiej puszczy" - jest na dłuższą metę zbyt ryzykowne. Oby nie było tak, jak w przysłowiu, że "pośród przyjaciół psy zająca zjadły". Od 1929 r. uratowanie przed wyginięciem największych w Europie ssaków kopytnych jest sukcesem w skali światowej.

Jacek Cyrhlewicz

POLSKIE NAGRODY FORDA

Bocian biały - gwiazda naszej przyrody

[03/01] Po raz dziewiąty Nagrody Ford Motor Company w dziedzinie Ochrony Środowiska i Dziedzictwa Kulturowego odebrali polscy zwycięzcy konkursu. O znacznym zainteresowaniu tą rywalizacją świadczy zgłoszenie 104 przedsięwzięć, prac i zrealizowanych zadań. W ostatnim etapie 19 z nich oceniało jury pod przewodnictwem prof. Macieja Nowickiego, prezesa Fundacji EkoFundusz.

Marek Szulc

Wraki a środowisko morskie

[02/01] Wraki statków spoczywające na dnie mórz i oceanów najczęściej kojarzą się nam ciągle ze skarbami, które znajdują się w ich zatopionych ładowniach, czekając na śmiałków mogących wydobyć je z głębin. Od zakończenia II wojny światowej wraz z szybkim rozwojem środków technicznych umożliwiających odnajdowanie i penetrowanie wraków na coraz większych głębokościach rozwinęła się zupełnie nowa dziedzina działalności ludzi na (a właściwie w) morzu - poszukiwanie i wydobywanie zatopionych skarbów. Ludzką wyobraźnię i żądzę zysku pobudzają ciągle skarby o ogromnej często wartości, o których wiadomo ze źródeł historycznych, że spoczywają we wrakach konkretnych statków i w wiadomych miejscach określonych akwenów.

Monika Romańska

Las przed ogniem nie ucieknie

[01/01]

Rankiem 10 sierpnia 1992 r. pracownicy Nadleśnictwa Potrzebowice i mieszkańcy kilku sąsiednich miejscowości nie przypuszczali nawet, że pożar, który wybuchnie o godzinie 1630, pochłonie niemal jedną trzecią powierzchni nadleśnictwa i zagrozi życiu okolicznej ludności. W ciągu ośmiu godzin niezwykle szybko przesuwająca się fala ognia zagarnęła obszar 5 tys. ha lasów stanowiących fragment Puszczy Nadnoteckiej. Jest to jak dotąd największy w kraju obszar pogorzeliska znajdujący się na terenie jednego nadleśnictwa.

Robert Cyglicki

Globalna zawierucha w Pradze a kraje trzeciego świata

[12/00] Wydarzenia praskie z września bieżącego roku - jak przyjęło się je określać - to kolejny symbol solidarności mieszkańców krajów bogatszych z krajami Trzeciego Świata. Mimo narastających protestów Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy nie podjął się konstruktywnych rozmów, które mogłyby stać się początkiem restrukturyzacji obu instytucji. Z kolei media relacjonujące wydarzenia w Pradze, niewiele miejsca poświęciły samym ich przyczyną.  Mówiąc krótko, publicznie dyskutowano o wielu sprawach, ale niewiele z nich było na temat. A przynajmniej nie były one omawiane w szerszym kontekście przyczyn regularnie pojawiających się protestów przeciwko ekonomicznej globalizacji.

Iwona Iwaniuk

Jak w rajskim ogrodzie

[11/00] Ile gatunków owoców poznaje przeciętny mieszkaniec naszego globu? Niewiele - biorąc pod uwagę ilość istniejących gatunków. Co więcej, znamy tylko owoce najpopularniejsze i dostępne na naszym rynku. A natura jest o wiele bogatsza. Część tego bogactwa dane mi było zobaczyć w jedynym z  parków w Stanach Zjednoczonych, nieopodal Floryda City - Parku Owoców i Ziół.

Monika Romańska, Tomasz Grotnik

Zatopiona flota

[10/00]

Wyścig zbrojeń był jednym z elementów trwającej niemal pół wieku zimnej wojny. Zdaniem wielu historyków zrzucenie bomby na dwa japońskie miasta Hiroszimę i Nagasaki w 1945 r. nie było ostatnią operacją II wojny światowej, ale pierwszą zmagań pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi. W 1952 r. Stalin powołał docenionego już konstruktora Władimira Pieregudowa do kierowania projektem budowy pierwszego podwodnego okrętu o napędzie atomowym. Rok 2000 przyniósł kolejną porażkę rosyjskiej atomowej floty podwodnej - zatonięcie okrętu Kursk wraz z całą załogą. Wiadomość ta wywołała lawinę alarmujących informacji na temat złej kondycji rosyjskich sił zbrojnych. Wielu ludzi do tej pory nie zdawało sobie sprawy z rozmiaru zagrożenia wynikającego z funkcjonowania "atomowej floty".

Remigiusz Węgrzynowicz

Ochrona zwierząt poddawanych doświadczeniom w świetle prawa i norm etycznych

[09/00]

Warunkiem uczestnictwa w Unii Europejskiej jest m.in. uaktualnienie i przestrzeganie norm prawnych kompatybilnych z normami obowiązującymi w państwach członkowskich Unii. Ochrona środowiska naturalnego jest jednym z priorytetowych warunków, które muszą być spełnione. Zgodnie z Ustawą o ochronie zwierząt, wydaną w roku 1997, rozpoczęła działalność Krajowa Komisja Etyczna ds. Doświadczeń na Zwierzętach oraz lokalne komisje etyczne. Wszystkie jednostki naukowe, dydaktyczne, pracownie (m.in. testujące leki itp.) muszą spełniać warunki ustawowe aby uzyskać certyfikat komisji etycznej, bez którego nie będą mogły kontynuować działalności. W jakim stopniu ww. jednostki spełniają aktualne wymagania ustawy - okaże się, kiedy komisje etyczne rozpoczną działalność.

Tomasz Kowalik

Bank jako lekarz środowiska

[07-08/00]

- Od prawie dziesięciu lat Bank Ochrony Środowiska jest jedną z najważniejszych instytucji finansowych w Polsce, które mają znaczny udział w wykonywaniu polityki ekologicznej naszego państwa. Ten bank wyróżnia się wśród innych naszych banków udzielaniem wielu rodzajów kredytów na inwestycje chroniące i służące poprawie stanu środowiska. Sukcesy w tej dziedzinie zależą m.in. od możliwych do wykorzystania na te cele pieniędzy. Czy nazwa banku wszystko wyjaśnia?

EXPO 2000: Człowiek, Przyroda, Technika [06/00] "Człowiek - przyroda - technika: powstaje nowy świat: tym przewodnim tematem pierwsza w Niemczech Wystawa Światowa pragnie zainteresować publiczność i zaprosić do Hanoweru - od 1 czerwca do 31 października 2000 roku. EXPO 2000 to dla Republiki Federalnej wielka szansa, szansa zaprezentowania się u progu nowego stulecia jako otwarty na świat": tym przewodnim tematem pierwsza w Niemczech.

Wojciech Owczarz

Cyrk bez dzikich zwierząt

[05/00] Dla dzikich zwierząt żaden cyrk nie może być dobry. Tresura, izolacja gatunkowa, ciasne klatki, zawsze będą powodowały stres i cierpienie. Chyba, że wprowadzimy krajowy zakaz tresury tych zwierząt. Dotychczas argumentacja ta dotyczyła dobra zwierząt, teraz doszedł element bezpieczeństwa i życia ludzi...

Ireneusz J. Wojciechowski

Tunezja - wrota do egzotycznego Orientu

[04/00] Bezpośrednie, czarterowe połączenie TUNISAIR z Warszawy do Tunisu i profesjonalna działalność w naszym kraju przedstawicielstwa Tunezyjskiego Urzędu ds. Turystyki systematycznie zwiększa zainteresowanie polskiego rynku turystycznego Tunezją, jednym z najciekawszych krajów basenu Morza Śródziemnego.

Jacek Cyrhlewicz

Mniej gazów szklarniowych z Polski

[03/00]

Niedługo minie 10 lat od sławnej 45 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, które uchwaliło rezolucję Ochrona klimatu globalnego dla obecnych i przyszłych pokoleń. Potem nastąpiły trzy podobnie wielkie zgromadzenia z udziałem prezydentów, premierów i ministrów. W czasie Konferencji "Środowisko i Rozwój" w 1992 r. w Rio de Janeiro, wiele krajów zobowiązało się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych "do poziomu, który zapobiegałby niebezpiecznemu oddziaływaniu człowieka na klimat".

Jacek Cyrhlewicz

Czy kozice przeżyja w Tatrach?

[02/00] Kozice w Tatrach Słowackich liczy się dopiero od 1951 r. zaś w Tatrach Polskich od 1957 r. - zazwyczaj jesienią po opadach pierwszego śniegu. W naszym parku narodowym wyznacza się 30 rewirów, a każdy z nich dokładnie przez kilkanaście godzin obserwuje jednocześnie dwuosobowy patrol złożony z pracowników parku, leśników, ratowników górskich.

Jadwiga Behrendt-Domański

Gospodarka odpadami na tle czystego środowiska dla Europy

[01/00] Ochrona naturalnego środowiska jest splotem zadań ponadustrojowych. Potwierdziła to 5 lat temu szwajcarska konferencja ministrów ochrony środowiska naszego kontynentu - "O czyste środowisko dla Europy" (Lucerna, 28-30 kwietnia 1993 r.). Na konferencji w Lucernie przyjęto "Program działań na rzecz ochrony środowiska dla Europy Środkowej i Wschodniej".

Monika Romańska

Polskie lasy

[12/99]

Grudniowy numer "Eko i My" poświęcamy lasom. Światowa i krajowa dyskusja na temat problematyki leśnej trwa od kilkunastu lat, w Polsce w ciągu tego okresu miało miejsce wiele działań, które wpłynęły na obraz polskiej gospodarki leśnej. Pragniemy przybliżyć Państwu niektóre z tych problemów zdając sobie sprawę, że temat jest niezmiernie szeroki i nie uda nam się naświetlić wszystkiego.

Andrea Freund
Brodowin - wieś stawia na ekologię
[11/99] Po zjednoczeniu Niemiec mała brandenburska wioska Brodowin musiała zacząć od zera. Rolniczą spółdzielnię produkcyjną, jedynego liczącego się pracodawcę, rozwiązano, a o nowych miejscach pracy nie było co marzyć. Wtedy podjęto niezwykłą decyzję.

Tadeusz Ciesielski
El Nino - zdążyć przed gorącym klimatem
[10/99] Zjawisko El Nino (z hiszpańskiego "chłopczyk", "dziecko") zostało tak nazwane, gdyż po raz pierwszy zostało zaobserwowane w pobliżu Ameryki Południowej w okolicach Świąt Bożego Narodzenia.
Maria Ciesielska
Konferencja "Rolnictwo ekologiczne w Polsce w przededniu wejścia do Unii Europejskiej"
[9/99] Rolnictwo w Polsce stoi przed bardzo poważnym wyzwaniem. Z jednej strony jego obecny stan jest wysoce niezadowalający, z drugiej zaś dopasowanie się do wymagań Unii jest procesem niezwykle kosztownym, długotrwałym i bolesnym dla społeczeństwa w dużej części związanego z tradycyjnym rolnictwem.
Monika Romańska
Życie psychiczne zwierząt
[4/99] Nikt z nas dziś nie wątpi w to, że zwierzęta potrafią odczuwać własne emocje, mogą cierpieć, cieszyć się, przeżywać stres, miewają marzenia senne. Współcześni naukowcy spierają się już nie o to, czy zwierzęta posiadają wewnętrzne życie psychiczne, ale o to czy myślą, mają świadomość, rozumują.
Bolesław Rok
Ekologiczny sabotaż i ekologiczne nieposłuszeństwo
[3/99] W ostatnich latach coraz więcej osób - w tym także działacze z niektórych organizacji ekologicznych - jest przekonanych, że świat zmierza w złym kierunku. Wszelkie działania proekologiczne (np. te związane z ekorozwojem) - mówią oni - są niewiele warte, gdyż tylko przedłużają agonię nie dając żadnej nadziei na rzeczywistą zmianę kierunku.