Home Teksty Archiwum Prenumerata O nas Kontakt Linki English

Następny Poprzedni

            GLOBALNA SUSZA

            Rolnictwo w obliczu suszy

            Minionego lata, w całej Europie, a także poza nią, kraje zmagały się z intensywnymi, letnimi upałami i poważnym brakiem opadów. W wielu przypadkach zasoby wody zmalały do najniższych notowanych poziomów. Rośliny usiłują dojrzeć i wytworzyć nasiona, ale wiele z nich usycha. Jest to dramatyczna sytuacja, której skutków nie można ignorować, tym bardziej że nie jest to krótkoterminowa zmiana, ale trend zgodny z naukowymi przewidywaniami skutków globalnego ocieplenia. W tych warunkach ochrona zasobów wodnych nie jest już sprawą wyboru, ale koniecznością.  

        Jest mało znanym faktem, że ludzie wykorzystują tylko około 15 proc. światowych zasobów słodkiej wody, natomiast aż 65 proc. pochłania przemysłowe rolnictwo i zaawansowany technologicznie przemysł, szczególnie produkcja komputerowych układów scalonych. Istnieje pilna potrzeba radykalnego przewartościowania tej sytuacji w celu uniknięcia nagłego pogłębienia bieżącego kryzysu. Zwiększanie zatrzymywania wilgoci w glebie jest priorytetem w celu zapewnienia wystarczającej produkcji żywności i utrzymania długoterminowych zasobów wodnych.

   Wymaga to polityki rolnej, która uwzględnia i promuje ekologiczne podejście do gospodarowania ziemią, a zwłaszcza unika rozwoju wielkoobszarowych, monokulturowych, przemysłowych gospodarstw rolnych. Gospodarstwa te są cytowane przez wiele organizacji, również ONZ, jako główni winowajcy nadmiernego zużycia wody i jej zanieczyszczenia.

           Polska pod względem zasobów wody jest krajem ubogim. Opady atmosferyczne są głównym źródłem zasobów wody i dostarczają 97 proc. całkowitego rocznego zasilania. Oznacza to pilną konieczność, by polityka maksymalnej ochrony zasobów wodnych była podstawą przy podejmowaniu decyzji przez obecne i przyszłe administracje rządowe i lokalne.

fot. Letnie fale upałów oraż światowy niedobór zasobów wodnych stawiają nas przed koniecznością podjęcia zdecydowanych kroków w celu ochrony wód na całej kuli ziemskiej.

       Niestety zalecenia Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, określające obecnie główne założenia dla przyszłości polskiego rolnictwa i szybko wdrażane przez obecny rząd, mają dokładnie przeciwne podejście.  

       Zalecają one masowe przekształcanie polskich, głównie niewielkich, oszczędzających wodę, tradycyjnie i ekologicznie prowadzonych gospodarstw w wielkie i zależne od agrochemii farmy, których zapotrzebowanie na wodę będzie nadmierne i trudne do zaspokojenia. Źródła wody, które już obecnie są w Polsce bardzo zatrute przez ścieki z przemysłu i gospodarstw domowych, będą jeszcze bardziej zanieczyszczane poprzez wzrost zużycia nawozów sztucznych i pestycydów, zmuszając przedsiębiorstwa wodociągowe do wydawania milionów złotych na usuwanie tych zanieczyszczeń tak, aby woda spełniała standardy UE. W Wielkiej Brytanii proces ten już kosztuje podatników prawie miliard funtów rocznie.

            Rządy we wszystkich krajach powinny odpowiadać za działania, które negatywnie wpływają na naszą zdolność do zachowania w dobrym stanie wyczerpujących się zasobów naturalnych naszej planety. Poprzez zgodę na świadomą, nadmierną eksploatację i błędne gospodarowanie bogactwami naturalnymi rządzący popychają przyszłe pokolenia w kierunku życia w biedzie i głodzie.  

fot. Topnienie lodowców i brak wody pitnej w wielu regionach świata to efekty postępującego globalnego ocieplania się klimatu.

            Polska może uniknąć podążania tą samą, rujnującą drogą. 58 proc. gruntów uprawianych przyjaznymi dla środowiska metodami i 28 proc. powierzchni z tradycyjną gospodarką leśną daje bardzo duże możliwości utworzenia całościowego, odpowiedzialnego i długoterminowego rozwiązania w celu oszczędnego gospodarowania wodą i glebą. Aby ta okazja została wykorzystana, Polska musi uniknąć pułapek, w które wpadły inne kraje. Polska może wskazać drogę przezwyciężenia obecnego kryzysu sięgając do umiejętności i mądrości tradycyjnych rolników i leśników, oraz przez zapewnienie, że polska wieś stanie się ekologicznym przykładem dla reszty Europy, a nie następną ofiarą globalnego uprzemysłowionego rynku. Suche lato jest dzwonkiem alarmującym, aby się obudzić i podjąć natychmiastowe działania.

 

            Julian Rose

ICPPC Międzynarodowa Koalicja dla Ochrony Polskiej Wsi

            CIEPŁO.. CIEPŁO... GORĄCO!

            Co będziemy pić, gdy zabraknie lodowców? 

            Jeśli wszystkie państwa nie podejdą poważnie do powstrzymania globalnego ocieplenia, wkrótce w wielu miejscach na ziemi może zacząć brakować wody pitnej. Będzie to efektem postępującego w alarmującym tempie topnienia lodowców - stwierdza raport WWF Światowego Funduszu na rzecz Przyrody, opublikowany przed IX Konferencją Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC).  

            Nowy raport WWF stwierdza, że wzrost średnich temperatur w najbliższym stuleciu spowoduje przyspieszone topnienie lodowców, stanowiących 70 proc. światowych zapasów wody słodkiej. Całkowity wzrost temperatur o 4 stopnie Celsjusza przed końcem wieku spowodowałby zniknięcie wszystkich lodowców, a w konsekwencji ograniczenie ilości wody pitnej i zalanie w wielu miejscach przybrzeżnych ludzkich osiedli czy terenów przyrodniczych. Według WWF najbardziej zagrożone będą takie kraje jak Boliwia, Peru, Ekwador, gdzie lodowce są źródłem wody podczas pory suchej dla wielu miejsc zurbanizowanych. Podobne problemy wystąpią w Himalajach, zaopatrujących w wodę 1/3 wszystkich ludzi.

            - Topienie się lodowców jest wyraźnym znakiem, że czas najwyższy poważnie zająć się kwestią ocieplenia globalnego - twierdzi Jennifer Morgan, Dyrektor Programu Zmiany Klimatu WWF. - Konferencja Stron powinna zaowocować podjęciem kompleksowych, wspólnych wysiłków na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym.

            WWF zaapelował do rządów ponad 180 państw uczestniczących w Konferencji Stron (COP9, Mediolan 1-12 grudnia 2003 r.), aby zmobilizować się do działań powstrzymujących globalne ocieplenie. Jednym z mechanizmów, które mogłyby wesprzeć wysiłki, byłoby uzgodnienie podczas konferencji stron działań w ramach tzw. Mechanizmu Czystego Rozwoju (z ang. Clean Development Mechanism). Dzięki niemu możliwe byłoby znaczniejsze wykorzystanie zalesień i praktyk rolniczych zwiększających absorpcję dwutlenku węgla (podstawowego gazu odpowiedzialnego za globalne ocieplenie). WWF zwraca też uwagę, że Rosja nie ratyfikowała jeszcze Protokołu z Kioto, co uniemożliwia jego wdrożenie na całym świecie. WWF oczekuje sprawozdań ministrów z krajów rozwiniętych na temat implementacji postanowień Protokołu z Kioto i zobowiązań dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych.

            - Przedstawiciele państw, którzy spotykali się w grudniu w Mediolanie, powinni mieć na uwadze wyraźny związek pomiędzy ociepleniem klimatu i tegoroczną, tragiczną w skutkach, falą upałów w Europie - powiedział Wojciech Stępniewski, kierownik projektu "Klimat i Energia", WWF Polska. - Nasz kraj również ucierpiał w ciągu kilku ostatnich lat wskutek ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak gwałtowne powodzie i susze. Czy kiedykolwiek mieliśmy tak ciepły listopad? Zmiana klimatu jest już teraz faktem. Podstawową formą walki z ociepleniem winno być teraz większe wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, poprawienie efektywności energetycznej urządzeń, ograniczanie emisji gazów cieplarnianych pochodzących ze środków transportu oraz wykorzystanie instrumentów ekonomicznych przewidzianych w Protokole z Kioto.

 

                        WWF Światowy Fundusz na rzecz Przyrody