Home Teksty Archiwum Prenumerata O nas Kontakt Linki English

Następny Poprzedni

            Małgorzata Torbé                

         Ziemia Planeta Kobiet
            

        


„Na konferencjach i seminariach spotykam wielu mężczyzn,
ale gdy trzeba działać...
na miejscu są kobiety”

Jacques Rocher


Od dziewięciu lat Fundacja Yves Rocher działająca pod egidą Instytutu Francuskiego organizuje konkurs „Ziemia – Planeta Kobiet” wyróżniający kobiety wyjątkowe, które z pasją pracują na rzecz przyrody i społeczności lokalnych. 

kwiecien_10_1a
Małgosia Torbé – laureatka IV polskiej edycji konkursu
„Ziemia – Planeta Kobiet”
Obecnie zasięg konkursu obejmuje 11 krajów: Francję, Czechy, Szwajcarię, Polskę, Niemcy, Belgię, Hiszpanię, Holandię, Kanadę, Rosję i Szwecję. Jury składa się z członków fundacji, akademików Instytutu, przedstawicieli świata mediów i organizacji ekologicznych. Wybiera laureatki spośród kandydatek, które przestawiły siebie, a także swój udział w realizowanym projekcie. W Polsce wyróżniono między innymi w 2009 roku Sylwię Kozłowską z Otwocka za akcję „Święto sosny”, która propagowała ochronę i sadzenie sosen, w roku 2008 Annę Bednarek ze Śląska za akcję „Pomóżmy Ziemi rodzić” promującą tradycyjne i ekologiczne metody uprawy ziemi, przetwórstwa oraz przechowywania. 

Warto przy tej okazji przypomnieć, że Instytut Francuski, który patronuje konkursowi, powstał 25 października 1795 roku i składa się z pięciu akademii: Akademii Francuskiej, Akademii Tekstów i Literatury, Akademii Nauk, Akademii Sztuk Pięknych, Akademii Nauk Moralnych i Politycznych. Francja jest dumna, że posiada instytut, gdzie jak powiedział Ernest Renan: „wszystkie wysiłki umysłu ludzkiego tworzą jakby wiązkę, w której poeta, filozof, historyk, krytyk, matematyk, fizyk, astronom, przyrodnik, ekonomista, prawnik, rzeźbiarz, malarz, muzyk mogą się nazwać kolegami”. Instytut jest także najstarszą i najbardziej renomowaną instytucją zajmującą się mecenatem oraz zarządzaniem darowiznami i zapisami. Fundacja Yves Rocher, działając pod egidą Instytutu Francuskiego, korzysta ze znaczącego i kompetentnego wsparcia akademików.

22 lutego 2010 roku przyznano nagrody w IV polskiej edycji konkursu „Ziemia – Planeta Kobiet”. Pierwsze miejsce zajęła Halina Wójtowicz-Muszyńska z Jeleniej Góry za akcję „Nasz Sobieszów coraz ładniejszy”, a II nagrodę otrzymała dr Małgorzata Torbé – autorka i koordynator projektu „Park dla ludzi – ludzie dla Parku”. Projekt ten realizowany jest przez Stowarzyszenie na Rzecz Wybrzeża na obszarze Parku Natury Zalewu Szczecińskiego, położonego na północ od wsi Czarnocin, na obszarze Łąk Skoszewskich, włączonych jako ostoja ptasia do sieci Natura 2000. Działania tego projektu łączą aktywną ochronę przyrody, edukację przyrodniczą, współpracę ze społecznościami lokalnymi.

Nagroda 3000 euro przeznaczona jest na dofinansowanie projektu, ponieważ do konkursu, zgodnie z regulaminem, można zgłaszać tylko te przedsięwzięcia, które mają już pewne dokonania i będą kontynuowane w roku następnym. Nagrodzony projekt „Park dla ludzi – ludzie dla Parku” jest właśnie na półmetku...


kwiecien_10_1b
Zajęcia edukacyjne na terenie Parku Natury Zalewu Szczecińskiego

Od pomysłu do realizacji

Ale zacznijmy od początku, czyli od pomysłu. Pomysł na projekt, który połączy różne tematy i cele, był być może nieco ryzykowny, ale stwarzał szansę dla wielokierunkowego rozwoju cennego przyrodniczo obszaru włączonego do sieci Natura 2000. 

Tytułowy „Park” to Park Natury Zalewu Szczecińskiego, otwarty w październiku 2005 roku dzięki inicjatywie Stowarzyszenia na Rzecz Wybrzeża w wyniku realizacji polsko-holenderskiego projektu „Odra Delta Natura Park”, położony na terenach należących i zarządzanych przez Stowarzyszenie, w granicach obszaru Natura 2000 – Łąki Skoszewskie.

A „ludzie” to: zarówno autorzy i realizatorzy projektu (Małgorzata i Grzegorz Torbé) – członkowie Stowarzyszenia na Rzecz Wybrzeża, jak i adresaci tych działań – goście odwiedzający Park, którymi są nie tylko mieszkańcy najbliższych okolic, nie tylko turyści poszukujący miejsc odpoczynku i rekreacji, ale także zamiłowani przyrodnicy, obserwatorzy ptaków, fotograficy natury, zarówno profesjonaliści, jak i amatorzy przyjeżdżający tu z różnych stron Polski i Europy.

Natomiast zadania projektu to: aktywna ochrona przyrody, poprawa infrastruktury Parku, współpraca ze społecznościami lokalnymi, czyli wielowątkowe działania na rzecz wspierania dziedzictwa przyrodniczego i bioróżnorodności. 

kwiecien_10_1d
Krowy rasy Scottish Higland spacerujące
po parku – to forma ekstensywnego wypasu
na cennych łąkach

Czym już możemy się pochwalić?

Przy brzegu Zatoki Skoszewskiej zbudowano nową drewnianą wieżę widokową o wysokości 14 m, która wszystkim odwiedzającym Park pozwala podziwiać panoramę Zalewu Szczecińskiego, bogactwo krajobrazów i roślinności – ostoi ptactwa wodnego oraz wodno-błotnego.  

Przy drodze prowadzącej przez Park postawiono nowe tablice edukacyjne opracowane merytorycznie przez autorkę projektu i bogato ilustrowane fotografiami, również wykonanymi przez nią samą, informujące o cennych ekosystemach, roślinach i ptakach, zarówno tych najcenniejszych i chronionych, jak i pospolitych, których obecność decyduje o bioróżnorodności obszaru. Tematy wykonanych tablic to: „Mieszkańcy zakrzaczeń i zadrzewień”, „Koniki polskie”, „W wodzie i blisko wody – rośliny”, „Na wodzie i wokół wody – ptaki”, „Pastwisko”, „Krowy”, „Zalew Szczeciński – przeszłość i teraźniejszość”, „Rośliny trzcinowisk”, „Ptaki trzcinowisk”, „Rezerwat Czarnocin”.

Niektóre tablice znajdują się na terenie ekspozycji edukacyjno-rekreacyjnej zaprojektowanej w formie ogrodu, tuż przy wejściu do Parku. Posadzono tu drzewa i krzewy rodzime (dereń jadalny, cis), jak i odmiany ogrodowe wyhodowane na bazie gatunków występujących w naturalnych siedliskach na wybrzeżu Zalewu Szczecińskiego, np. wiciokrzew pomorski czy pięciornik. Założono także kolekcję roślin charakterystycznych dla różnych siedlisk. Nasadzone w miejscu dawnego gospodarstwa rodzime gatunki roślin „komponują się” z naturalnym otoczeniem.  


Również w miejscu, gdzie kiedyś znajdowały się siedziby ludzkie, o czym świadczą nie tylko pozostałości fundamentów, ale także obecność kilku starych jabłoni, jesienią 2009 roku założono sad tradycyjnych odmian drzew owocowych. Widok tych małych drzewek przywodzi na myśl słowa Wangari Maatchai: „Kiedy sadzimy drzewa, sadzimy nasiona pokoju i nasiona nadziei”, a także przypomina o rozpoczętej akcji posadzenia 50 milionów drzew na 50 urodziny firmy Yves Rocher.


kwiecien_10_1c
Krajobraz Parku Natury Zalewu Szczecińskiego
W ramach projektu „Park dla ludzi – ludzie dla Parku” w maju 2009 roku wykonano nowe ogrodzenia miejsc wypasu koników polskich i krów rasy Scottish Higland, które pełniąc rolę „żywych kosiarek” stały się niewątpliwą atrakcją turystyczną oraz elementem edukacji przyrodniczej i ekologicznej.

Wiosną i latem odbyły się warsztaty przyrodnicze dla dzieci i młodzieży z Czarnocina zatytułowane „Od laika do przewodnika”. Jednym z pierwszych tematów było odtworzenie historii Zalewu Szczecińskiego, a potem także poznawanie drzew i roślin zielnych rosnących na wybrzeżu Zalewu Szczecińskiego oraz ptaków.

W ramach projektu prowadzone są także działania związane z wykonaniem ekspertyzy hydrologicznej, której celem jest inwentaryzacja sieci rowów i kanałów na terenie łąk i pastwisk jako podstawy do działań inwestycyjnych zmierzających do jej modernizacji, tak aby w przyszłości możliwe było racjonalne gospodarowanie wodą, stanowiące klucz do zarządzania tym obszarem zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju.

kwiecien_10_1e
Wieża widokowa na terenie parku

A co dalej...?

W 2010 roku powstanie 5 platform lęgowych dla rybitwy czarnej, która jest szczególnie cennym gatunkiem, staną też kolejne tablice edukacyjne.

W wakacje dzięki Naturpark Am Stettiner Haff, który jest partnerem Stowarzyszenia w projekcie, zostanie zrealizowana niemiecka edycja warsztatów młodzieżowych „Od laika do przewodnika” po drugiej stronie Zalewu Szczecińskiego. Zaplanowane są także warsztaty dla osób zajmujących się turystyką na terenie gminy Stepnica i warsztaty rękodzielnicze, których celem jest próba wypracowania produktu lokalnego z motywem roślinnym.

W 2010 roku, na zakończenie, powstanie krótki film o Parku i projekcie, który będzie rozpowszechniany na płytach DVD oraz na stronie internetowej Stowarzyszenia. Wydany zostanie także przewodnik dla turystów odwiedzających Park Natury Zalewu Szczecińskiego.

Mamy nadzieję, że entuzjazm i energia nie opuszczą nas do grudnia 2010, kiedy to nastąpi zakończenie projektu.



tekst i zdjęcia: Małgorzata Torbé